BC (Before Carole) was een periode in mijn leven die meer dan 30 jaar duurde. Drie decennia waarin trauma vele vormen aannam: een afwezige vader, een stiefvader die een hekel had aan mij en mijn broer, een destructief en mislukt huwelijk, gewichtstoename, schietpartijen, bendegeweld, familiecrisissen en verslavingsproblemen. Voor de duidelijkheid: aan de schietpartijen en bendegeweld heb ik niet deelgenomen, maar ik was er getuige van. Hetzelfde geldt voor de verslavingsproblemen. Ik was niet de verslaafde; ik had te maken met de gevolgen van de verslaving. Gokken en alcohol leken de favoriete middelen te zijn voor sommige familieleden, en ik gebruik het woord 'gif' niet lichtzinnig, want ze zijn echt giftig. Deze middelen kunnen een persoon besmetten, corrumperen en uiteindelijk vernietigen zonder de juiste hulp. Gelukkig hebben sommigen de nodige hulp gekregen en zijn ze erdoorheen gekomen, terwijl anderen helaas nog steeds in de problemen zitten, in verschillende mate.
Naarmate mijn moeder steeds dieper wegzakte in een psychische hel, verspreidden de gevolgen van haar depressie zich door het hele gezin. Verschillende zelfmoordpogingen volgden. Toen ik Carole, mijn engel, ontmoette, groeide onze relatie snel en trouwden we. Dat was om vele redenen een belangrijke mijlpaal voor mij, maar bovenal gaf het me een solide en betrouwbare basis om op voort te bouwen. Een paar jaar nadat ik Carole had ontmoet, kreeg mijn moeder een zware psychische inzinking. Het was destijds niet helemaal duidelijk, maar achteraf besef ik dat het lot/het universum/engelen/God Carole op precies het juiste moment in mijn leven hebben gebracht.
Wauw. Dat is niet makkelijk om te schrijven. Het is nog steeds erg rauw en emotioneel, met name door haar ernstigste zelfmoordpoging die leidde tot ernstige orgaanschade en een langdurige ziekenhuisopname.
Mijn broers, zussen en ik hebben een spoedcursus gevolgd over het geestelijke gezondheidszorgsysteem van de NHS, de beschikbare medicijnen voor de behandeling van depressie en de achtbaanrit die het leven met deze aandoeningen met zich meebrengt.
Dit heeft ons allemaal diep geraakt.
Ruim tien jaar later is de schade die mijn moeder en haar directe familie hebben opgelopen duidelijk zichtbaar. Mijn moeder kampt dag in dag uit met fysieke en mentale gezondheidsproblemen.
Sommige dagen zijn goed, sommige dagen zijn slecht. Andere dagen zijn gewoonweg donker.
Donkere plekken brengen donkere ideeën, donkere gesprekken en een sombere stemming voort.
Die nare gesprekken die ik met mijn moeder heb gehad, hebben me zo erg geraakt dat ik twee jaar geleden helemaal instortte! Mentaal helemaal ingestort. Ik kreeg een zenuwinstorting...
Het zou verkeerd zijn om alle schuld voor mijn angststoornis bij de depressie van mijn moeder te leggen. Ik heb een moeilijke jeugd gehad tijdens de Troubles in Noord-Ierland. Ik heb dingen gezien en meegemaakt die geen enkel kind zou moeten meemaken. We hadden een abnormale opvoeding waarin we dingen accepteerden die anderen zich op geen enkele manier acceptabel konden voorstellen. Een of twee van deze ervaringen hebben me diep getekend, littekens die ik had weggestopt, littekens die naar boven kwamen toen de inzinkingen van mijn moeder lang onderdrukte emoties bij me naar boven brachten. Rond deze cruciale fase in mijn leven was ik begonnen met sporten in een plaatselijke sportschool, waar ik fitter en slanker werd. Ik had geleerd over voeding en training; dit gaf me handvatten om mijn fysieke gezondheid te beschermen. Wat het echter niet deed, was de mentale problemen aanpakken die onder de oppervlakte borrelden.
Zondag 17 juni 2018 was Vaderdag. Het was een fijne dag met kaarten en cadeaus, lekker eten en goed gezelschap, en absoluut geen aanwijzing voor wat er zou komen. De volgende dag, maandag, werd ik zoals gewoonlijk wakker, kleedde me aan voor mijn werk, ontbeet en zwaaide Carole en onze zoon uit toen ze het huis verlieten. Maar er klopte iets niet. Er groeide iets in me en ik wist niet wat het was. Het was alsof er een wolk in me opwelde en me begon te omhullen. Zo voelde het voor mij – alsof ik werd opgeslokt door een donkere, onheilspellende wolk. Ik stapte in de auto en mijn angst nam toe. Verwarring sloeg toe en ik raakte in paniek. Wat gebeurde er met me? Wat was er in godsnaam aan de hand?
Ik reed tot het einde van de oprit en stopte.
Linksaf of rechtsaf?
Dat wist ik niet.
Ik wist dat ik niet naar mijn werk zou gaan, maar waar ik naartoe zou gaan, dat wist ik eerlijk gezegd niet.
Ik heb talloze keren op dit punt teruggekeken. Ik wilde mezelf absoluut geen pijn doen – dat is altijd mijn gedachte geweest – maar ik was vastbesloten om weg te gaan en niet meer terug te komen. Waar ik precies voor vluchtte, was onduidelijk: angst en een instinctieve vluchtreactie die de overhand had genomen.
Ik ben zo opgelucht dat het allemaal zo is gegaan. Ik sloeg linksaf, toen rechtsaf, toen weer linksaf en ik bleef maar doorrijden. Ik zat vast in de file en stortte mentaal in, met tranen die kwamen en gingen. De automatische piloot stond aan en ik zweefde onbewust naar mijn bestemming. Ik kwam aan bij Caroles kantoor en draaide haar nummer; het onderbewuste verlangen om te overleven hield me op de been en stuurde mijn acties. Mijn bewustzijn was een passagier, een toeschouwer, van alles wat er gebeurde. Carole verliet haar werk, stapte in de auto en ik reed een klein stukje verder voordat ik parkeerde, en toen brak ik. Ik heb nog nooit zo gehuild. Zo diep, zo heftig en zo emotioneel uitputtend. Carole luisterde en hield me toen vast, gewoon vast. Ik had dat zo hard nodig. Alles wat ik diep vanbinnen had weggestopt, barstte eindelijk los en er was geen weg terug!
Ik ben opgelucht dat ik hier nog ben, dat ik niet weg ben gegaan... wat dat ook moge betekenen.
Nu moest ik deze problemen aanpakken; de geest was uit de fles en kon er niet meer in terug, hoe vaak hij ook probeerde terug te keren naar zijn thuis.
Sindsdien hebben er veel gesprekken plaatsgevonden. Vooral met mijn lieve vrouw, een paar met mijn moeder en andere met vrienden die, zo heb ik ontdekt, echte vrienden zijn en in sommige gevallen net zo imperfect als ik.
Ik heb eindelijk ook om hulp gevraagd. Ik wacht op een gesprek met een therapeut, voornamelijk om mijzelf te helpen, maar ook om mijn moeder te kunnen ondersteunen.
Ik ben begonnen met schrijven, zowel een dagboek als blogs, vandaar dat ik dit schrijf. Ik ben ook begonnen met het schrijven van poëzie om de historische kwesties die ik had weggestopt onder ogen te zien. Een aantal van die gedichten heb ik inmiddels voorgedragen tijdens een bijeenkomst van een lokale poëziegroep.
Maar één bron van troost heeft meer geholpen dan alle andere.
Rennen.
Ik had al vaak gelezen over de voordelen van hardlopen; mijn training bestond echter voornamelijk uit lichte cardio en krachttraining. Deze trainingsmethode gaf me een slankere lichaamsbouw en een goede basiskennis, maar het was tijd om mijn training naar een hoger niveau te tillen. Ik was de Couch 2 5k-app vaak tegengekomen in boeken en op sociale media, dus ik downloadde hem op mijn telefoon. Vervolgens kocht ik wat basisuitrusting en begon ik aan week één.
Ik voelde me ontzettend onzeker over alles. Had ik wel de juiste uitrusting? Liep ik wel op de juiste manier? Zag ik er belachelijk uit? Waarom liep ik eerst, rende ik dan weer, en liep ik dan weer? Ik kon toch gewoon rennen? Om met dit gevoel van ontoereikendheid om te gaan, ging ik 's ochtends vroeg hardlopen, écht heel vroeg. 5.30 uur 's ochtends was een schok en ik koos een lokaal bosrijk park omdat daar minder mensen zouden zijn. Jeetje! Hardlopen is zwaar! Waarom had niemand me gewaarschuwd?!
Ik had me vaak afgevraagd wat het nut was van joggers en hardlopers die ik tijdens het autorijden tegenkwam. Ik zag hardlopen op een voetbalveld als iets met een doel, iets met een concrete actie (geen woordspeling bedoeld), maar hardlopen zonder specifiek doel was toch zinloos?
Wat had ik het mis. Wat ik tijdens deze hardlooprondjes ontdekte, was een openbaring!
Ik stond tegenover mijn grootste tegenstander ooit: mezelf. Mijn innerlijke stem, om precies te zijn. Die demonen in mijn hoofd die zeiden dat ik het niet kon, die me uitlachten en bespotten elke keer dat ik naar buiten ging; die zelf twijfel die alleen maar groeide met elke uitdaging die ik aanging. Couch 2 5k werd mijn 'bekering'.
Het downloaden van de Strava-app was mijn eerste kennismaking met dit belangrijke feit. Ik kon op afstand contact leggen met andere hardlopers. Als het ware mijn teen in de community voelen. Ik heb een aantal van mijn innerlijke demonen onder ogen gezien en overwonnen. Ik ontdekte dat hoe meer ik mezelf uitdaagde, hoe meer ik als persoon groeide. Mijn zelfvertrouwen keerde terug. Ik ontdekte nog iets anders: dat hardlopers aardige mensen zijn, een gemeenschap die iedereen verwelkomt en elkaar aanmoedigt.
Wauw, echt wauw. Iedereen was zo aardig en stond klaar om te helpen. Ik heb weer genoten van de kameraadschap met gelijkgestemden, mensen met vergelijkbare doelen en wensen. Dus, wat wilde ik hierna leren? Nou, dat was ook een openbaring. Hardlopers hebben wel degelijk doelen en een doel. Ik ontdekte persoonlijke records (PB's). Ik ontdekte wat het betekent om tegen jezelf en je vorige tijd te lopen; ik ontdekte hoe het voelt om jezelf te pushen om sneller te zijn of verder te lopen. Mijn zelfvertrouwen groeide zo enorm dat ik me inschreef voor 5 km-wedstrijden.
Toen besloot ik om wat nieuwe spullen te kopen en mezelf echt uit te dagen.
De 10 km-wedstrijden kwamen eraan en ik trainde ervoor. Weer een mijlpaal succesvol afgerond en ik keek uit naar de volgende uitdaging, die ik vond in de vorm van de Great North Run! Een halve marathon, voor sommigen een makkelijke loop, maar voor mij was het vergelijkbaar met de Mount Everest. Een onoverkomelijke bergtop. Immers, slechts twee jaar geleden had ik twintig minuten hardgelopen en gewandeld met longen die het zwaar te verduren hadden. Nu liep ik 24 kilometer per week en probeerde ik mijn trainingsschema daarop voort te zetten en mijn conditie te verbeteren.
Dit trainingsschema hangt aan mijn koelkastdeur en geeft me structuur en een doel, maar het is ook een soort medicijn. Hardlopen is nu mijn medicijn, mijn favoriete drug. Het brengt mijn gedachten tot rust. Tijdens het hardlopen kan ik mijn zen-moment vinden, net zoals meditatie dat voor sommigen doet, omdat mijn gedachten volledig gericht zijn op mijn tempo, mijn ademhaling, mijn pas, mijn richting, de route en eventueel verkeer om me heen. Ik vergeet even mijn dagelijkse problemen, of soms focus ik me op één probleem tegelijk. Ik zet ze allemaal op een rijtje en pak ze één voor één aan, zodat ik er niet door overweldigd word. Zo kan ik de problemen in mijn hoofd beter aanpakken.
Hardlopen is mijn ontsnapping. Het is mijn moment om alles wat er op de achtergrond speelt te verwerken; het is mijn veiligheidsventiel.
Hardlopen is voor mij zo'n effectieve manier geworden om met stress om te gaan, dat als ik chagrijnig ben of me down voel, Carole tegen me zegt: "Denk je niet dat je even moet gaan hardlopen?" Ik ben inmiddels zover dat de voordelen van mijn hardloopsessies ook mijn gezin ten goede komen.
Ze zien hoe anders ik ben als ik regelmatig hardloop en wanneer ik dat niet doe.
Zoals ik al eerder zei, is mijn relatie met Carole de basis. Zonder haar begrip zou ik niet elke week urenlang buiten op pad zijn in plaats van thuis te blijven. Zonder haar aanmoediging en af en toe een schop onder mijn kont zou ik 's ochtends op die koude, vochtige en donkere dagen niet uit bed komen om te gaan hardlopen. Zonder haar had ik die noodlottige maandagochtend in juni 2018 misschien niet overleefd. Maar met haar lukte het wel; met haar heb ik mijn problemen onderzocht en antwoorden gevonden.
Bij haar vond ik de uitlaatkleppen die me hielpen mijn ziel te kalmeren en mijn littekens te verwerken. Hardlopen is daarvan het meest heilzaam. Praten met anderen tijdens het hardlopen. Die knikjes, glimlachen en zwaaien van medelopers die je misschien niet persoonlijk kent, maar met wie je toch een band hebt. Structuur hebben in mijn week; doelen stellen om mijn gedachten scherp te houden; een uitlaatklep vinden voor spanningen en ontsnappen aan de donkere tijden.
Om tijd voor mezelf te maken.
En daar is het dan. De openbaring. De sleutel tot alles.
Het is tijd voor ME! Tijd om me op mezelf te concentreren en tijd te nemen voor zelfzorg.
Hardlopen is misschien niet voor iedereen de oplossing, maar voor mij was het dat wel.
Zorg eerst goed voor jezelf, dan kun je voor anderen zorgen.
