Het begrip tijd is onderwerp geweest van filosofische en theoretische debatten en (uiteraard) talloze films.
Volgens A-theoretici zijn gebeurtenissen geordend als toekomst, heden en verleden. Wanneer we op deze manier over tijd spreken, hebben we het over een reeks posities die lopen van het verre verleden via het recente verleden naar het heden. B-theoretici stellen dat de tijdstroom een illusie is, dat verleden, heden en toekomst even reëel zijn en dat tijd tijdloos is. Tijd is, afhankelijk van je overtuiging, tijdgebonden of tijdloos.
Met alle respect en nederigheid ben ik het daar niet mee eens. Ik geloof dat tijd emotioneel gestuurd is en verstoord kan raken afhankelijk van je emotionele toestand. Mensen met psychische problemen hebben de neiging zich te focussen op gebeurtenissen uit het verleden, wat een aanzienlijke invloed kan hebben op hun cognitieve vermogens, gedrag, besluitvorming, planning, motivatie, zelfregulatie en gevoel van identiteit in het algemeen gangbare concept van het 'hier en nu'.
Ik zeg 'vermogen' en daarmee verlaat ik het theoretische en plaats ik mezelf resoluut in het centrum van dit debat.
Ik was begin dertig en ging naar de bruiloft van een vriend. Het was een lange autorit en ik had onlangs een sportongeluk gehad, dus de gebeurtenis bleef me bezighouden. Hoewel de heen- en terugreis een onaangename vijf uur duurde, kon ik niet blijven overnachten omdat ik de volgende ochtend vroeg terug naar het ziekenhuis moest voor een behandeling – geen B&B voor mij dus. Tijdens de bruiloft sprak ik uitgebreid met een vriendin met wie ik in Amerika had gewerkt en met wie ik na onze terugkeer contact had gehouden. Naarmate het gesprek vorderde, vroeg ik haar of ze haar werk leuk vond, waarbij ik specifieke details uit onze eerdere gesprekken aanhaalde. Om een lang verhaal kort te maken: ze was verbaasd over mijn vermogen om me details te herinneren die zij allang was vergeten. Op de bruiloft werden mijn herinneringen niet opgeroepen door namen, data of plaatsen, maar door plezier. De eerdere gesprekken vonden plaats in een tijd van intense emotie, gedreven door verwachting, ontdekking en positiviteit, vaak onderbroken door verhalen over onze avonturen in Amerika.
Helaas zijn herinneringen niet altijd positief. In mijn donkere periodes heb ik urenlang gebeurtenissen herbeleefd die werden ingegeven door pijn en lijden. Gebeurtenissen waarbij ik wenste dat ik zelfverzekerder, weerbarstiger en zelfs moediger was geweest.
Ik zit op een werkvergadering, gepland over twee dagen, in een groot, oud hotelcomplex. Ik werk nu bijna tien maanden voor het bedrijf en het is tot nu toe een verre van positieve ervaring geweest. Achteraf gezien had ik maanden eerder ontslag moeten nemen. Mijn angst bereikte een hoogtepunt en binnen twee maanden zou ik een dieptepunt bereiken. Naarmate het evenement vorderde, trok ik me steeds meer terug en twee dagen lang zei ik nauwelijks een woord. Een maand later werd ik opgeroepen voor een vergadering waarin me werd verteld dat mijn contract niet met een jaar zou worden verlengd. Ik zat daar stil en zei niets. Ik legde me neer bij mijn lot en haalde opgelucht adem, terwijl ik in gedachten mijn manipulatieve baas de grond in boorde.
In de jaren die volgden, herbeleefde ik bewust, en ongetwijfeld ook onbewust, ervaringen uit het verleden. Elke ervaring oefende invloed uit op mijn gedachten over de toekomst en verstoorde zo mijn emotionele regulatie. Met name mijn gedachten en mentale beelden over de toekomst waren gebaseerd op emotioneel belangrijke gebeurtenissen uit mijn verleden. Dit is misschien niet verwonderlijk, aangezien ik er immers van overtuigd ben dat ik het resultaat ben van mijn ervaringen.
Dit is allemaal prima en in veel opzichten geen verrassing. Ik heb echter gemerkt dat de tijd verandert als ik aan het hardlopen ben. Hij lijkt geen enkele wet of theorie te volgen – of het nu A of B is. Tijdens het hardlopen zijn mijn toekomstgerichte gedachten positief, vooral in de nasleep van een hardloopsessie. Ik kan in een fractie van een seconde van 1994 naar 2004 naar 2024 springen en ongeacht de herinnering of de gedachte aan de toekomst, lijkt mijn brein elke vorm van negativiteit te weigeren en, indien aanwezig in een herinnering, om te zetten in energie. Het zeer creatieve deel van mijn brein, dat geniet van de nieuwigheid van elke stap, lijkt tijdens het hardlopen echt de overhand te hebben. Ik geloof dat ik alles kan en daardoor, ongeacht wat er in het verleden is gebeurd, zal niets me tegenhouden. Natuurlijk wordt elke hardloopsessie onderdeel van het proces en zelfs 'slechte' runs voelen positief aan. Mijn 'positiviteitsbank' groeit nu exponentieel.
Misschien komt het simpelweg doordat hardlopen voor mij neerkomt op het volgen van één simpele, onmiskenbare mantra: onophoudelijke vooruitgang . Terwijl ik hierover nadenk, neig ik ernaar de tijd als een spanningsveld te beschouwen. Vroeger was ik bang voor de toekomst, misschien omdat ik bang was voor het verleden en de duisternis die daarin schuilging. Dat is nu niet meer zo. Ik respecteer het verleden, ik erken het verleden, ik doe mijn best om het verleden te begrijpen en soms put ik er inspiratie uit. Maar er is geen angst meer.
Ik ben verder gegaan. Het was tijd.
----------------------------------------------------------
Zoals altijd hartelijk dank aan Brett voor het delen van dit blog.
Als je een blog voor ons wilt schrijven, stuur ons dan een e-mail naar info@runr.co.uk.